نارسایی کلیه که یکی از رایجترین بیماریها در کودکان است، به آسیب موقت یا دائمی کلیهها گفته میشود که منجر به از دست رفتن عملکرد طبیعی آنها میشود.
نارسایی کلیه در کودکان دو نوع مختلف دارد: حاد و مزمن. نارسایی کلیه حاد با شروع ناگهانی رخ میدهد و ممکن است قابل برگشت باشد. نارسایی کلیه مزمن بهتدریج و در طول حداقل سه ماه پیشرفت میکند و میتواند به نارسایی دائمی کلیه منجر شود. علل، علائم، درمانها و پیامدهای نارسایی حاد و مزمن متفاوت هستند.
علت نارسایی کلیه در کودکان
شرایطی که ممکن است به نارسایی حاد یا مزمن کلیه منجر شوند، شامل موارد زیر هستند، اما محدود به این موارد نمیشوند:
علل نارسایی حاد کلیه:
- کاهش جریان خون به کلیهها برای مدتی مشخص: ممکن است ناشی از خونریزی، جراحی یا شوک باشد.
- انسداد یا گرفتگی در مسیر ادراری.
- سندرم همولیتیک اورمیک: معمولاً ناشی از عفونت باکتری E. coli، که نارسایی کلیه در نتیجه انسداد ساختارها و رگهای کوچک داخل کلیه ایجاد میشود.
- مصرف برخی داروها که ممکن است برای کلیهها سمی باشند.
- گلومرولونفریت: نوعی بیماری کلیه که گلومرولها را درگیر میکند. در این بیماری، گلومرولها ملتهب شده و توانایی کلیه در تصفیه ادرار را کاهش میدهند.
- هر شرایطی که جریان اکسیژن و خون به کلیهها را مختل کند، مانند ایست قلبی.
علل نارسایی مزمن کلیه:
- انسداد طولانیمدت مسیر ادراری.
- سندرم آلپورت: اختلال ارثی که باعث ناشنوایی، آسیب تدریجی کلیه و اختلالات چشمی میشود.
- سندرم نفروتیک: وضعیتی با علل مختلف که با وجود پروتئین در ادرار، کاهش پروتئین خون، افزایش سطح کلسترول و ورم بافتها مشخص میشود.
- بیماری کلیه پلیکیستیک: اختلال ژنتیکی که با رشد تعداد زیادی کیست پر از مایع در کلیهها مشخص میشود.
- سیستینوز: اختلال ارثی که در آن اسید آمینه سیستین (یکی از ترکیبات ساخت پروتئین) در اجسام سلولی خاص کلیه به نام لیزوزومها تجمع میکند.
علائم نارسایی کلیه در کودکان
علائم نارسایی حاد و مزمن کلیه ممکن است متفاوت باشند. در ادامه شایعترین علائم هر دو نوع ذکر شده است. با این حال، هر کودک ممکن است علائم را به شکل متفاوتی تجربه کند.
علائم حاد ممکن است شامل موارد زیر باشد:
(علائم نارسایی حاد کلیه تا حد زیادی به علت زمینهای بستگی دارد)
- خونریزی
- تب
- جوش یا ضایعات پوستی
- اسهال خونی
- استفراغ شدید
- درد شکم
- عدم دفع ادرار یا افزایش بیش از حد آن
- سابقه عفونت اخیر
- رنگپریدگی پوست
- سابقه مصرف برخی داروها
- سابقه آسیب یا تروما
- تورم بافتها
- التهاب چشم
- وجود توده قابل لمس در شکم
- قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین یا حلالهای سمی
علائم مزمن ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- بیاشتهایی
- استفراغ
- درد استخوان
- سردرد
- کندی رشد
- بیحالی و کسالت
- افزایش بیش از حد یا عدم دفع ادرار
- عفونتهای مکرر مجاری ادراری
- بیاختیاری ادرار
- رنگپریدگی پوست
- بوی بد دهان
- کاهش شنوایی
- وجود توده قابل لمس در شکم
- تورم بافتها
- تحریکپذیری
- کاهش توان عضلانی
- تغییر در سطح هوشیاری و تمرکز ذهن
علائم نارسایی حاد و مزمن کلیه ممکن است شبیه به سایر بیماریها یا مشکلات پزشکی دیگر باشد. همیشه برای تشخیص دقیق با پزشک فرزندتان مشورت کنید.