اولین ۱۰۰۰ روز زندگی برای رشد مغز بسیار حیاتی هستند و غذا نقش مهمی در این فرآیند دارد. روشهایی که مغز در دوران بارداری و دو سال اول زندگی رشد میکند، مانند داربست هستند: این رشد عملاً مشخص میکند که مغز چگونه برای بقیه زندگی فرد کار خواهد کرد. اعصاب رشد میکنند، به هم متصل میشوند و با میلین پوشیده میشوند و سیستمهایی ایجاد میکنند که تعیین میکنند کودک — و بزرگسالی که بعدها میشود — چگونه فکر و احساس میکند.
این اتصالات و تغییرات بر سیستمهای حسی، یادگیری، حافظه، توجه، سرعت پردازش، توانایی کنترل تکانهها و خلق و خو، و حتی توانایی انجام چند کار همزمان یا برنامهریزی تأثیر میگذارند. این اتصالات و تغییرات غیرقابل بازگشت هستند. مغز همانگونه که آغاز میشود، همانگونه باقی میماند.
معرفی مواد مغذی برای رشد سالم مغز
محیطی که کودک در آن زندگی میکند و نحوه عشق ورزیدن و پرورش او، برای این اتصالات و تغییرات بسیار حیاتی است. شیردهی نیز میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند، نه فقط به این دلیل که شیر مادر بهترین غذای اولیه است، بلکه به خاطر تماس نزدیک با مادر که بخشی از فرآیند شیردهی است. همچنین برخی از مواد مغذی برای رشد سالم مغز ضروری هستند. این مواد مغذی شامل موارد زیر است:
- پروتئین: پروتئین در گوشت، مرغ، غذاهای دریایی، لوبیا و نخود، تخممرغ، محصولات سویا، آجیل و دانهها، و همچنین لبنیات یافت میشود.
- روی (Zinc): جالب است که بیشترین میزان روی در صدف یافت میشود، اما در بسیاری از گوشتها، ماهی، محصولات لبنی و آجیل هم موجود است.
- آهن: گوشتها، لوبیا و عدس، غلات و نانهای غنیشده، سبزیجات برگتیره و سیبزمینی پخته از بهترین منابع آهن هستند.
- کولین: گوشت، لبنیات و تخممرغ کولین زیادی دارند، اما بسیاری از سبزیجات و سایر غذاها نیز حاوی آن هستند.
- فولات: این ماده مغذی که به ویژه برای مادران باردار اهمیت دارد، در جگر، اسفناج، غلات و نانهای غنیشده و سایر غذاها یافت میشود.
- ید: جلبک دریایی منبع عالی ید است، اما ما آن را از نمک یددار، غذاهای دریایی، لبنیات و غلات غنیشده نیز دریافت میکنیم.
- ویتامین A: علاوه بر جگر، هویج، سیبزمینی شیرین و اسفناج منابع خوبی از این ویتامین هستند.
- ویتامین D: این ویتامین “ویتامین آفتاب” است و بهترین روش دریافت آن حضور در فضای باز است. گوشت ماهیهای چرب مانند سالمون، روغن جگر ماهی و محصولات غنیشده مانند شیر غنیشده نیز منابع خوبی هستند.
- ویتامین B6: بهترین منابع ویتامین B6 جگر و سایر گوشتهای اندامی، ماهی، سیبزمینی و سبزیجات نشاستهای، و میوهها (به جز مرکبات) هستند.
- ویتامین B12: به طور طبیعی در محصولات حیوانی مانند گوشت، ماهی، تخممرغ و لبنیات یافت میشود.
چالش های دسترسی به مواد مغذی حیاتی برای زنان باردار و کودکان
برای برخی از زنان باردار و کودکان، دریافت همه این مواد مغذی ممکن است چالشبرانگیز باشد. خانوادههای گیاهخوار، به ویژه وگانها، ممکن است این امر را بهویژه دشوار بیابند. ملاقات با یک متخصص تغذیه میتواند مفید باشد. بسیاری از خانوادهها رژیمهای غذایی محدودی دارند که بیشتر نشاستهای است و سبزیجات یا ماهی کمی مصرف میکنند. زنان باردار و کودکان خردسال در این خانوادهها ممکن است در دریافت همه مواد مغذی لازم برای مغز مشکل داشته باشند.
برای بسیاری از خانوادهها، مسئله این نیست که انتخاب میکنند این غذاها را نخورند — بلکه توان مالی خرید آنها را ندارند. گوشت، ماهی و سبزیجات تازه میتوانند گران باشند. به همین دلیل، آکادمی آمریکایی اطفال بیانیهای با عنوان «حمایت از بهبود تغذیه در ۱۰۰۰ روز اول برای حمایت از رشد کودک و سلامت بزرگسال» منتشر کرده است.
حمایت از تغذیه سالم کودکان و مادران
بسیاری از برنامههای دولتی تأمین بودجه شده، مانند برنامه مکمل غذایی ویژه برای زنان، نوزادان و کودکان (WIC)، برنامه کمک تغذیهای مکمل (SNAP، که قبلاً «کوپنهای غذا» نامیده میشد) و یا برنامه تغذیه کودک و مراقبت بزرگسالان، به خانوادههای کمدرآمد کمک میکنند تا غذای مورد نیاز برای سلامت خود را دریافت کنند و از شیردهی حمایت میکنند. مهم است که این برنامهها ادامه یابند و بودجه لازم برای پاسخگویی به نیازها فراهم شود.
در حالی که بانکهای غذا و آشپزخانههای عمومی مبتنی بر جامعه اهمیت دارند، آنها همیشه نمیتوانند تمام غذای مغذی مورد نیاز زنان باردار و کودکان را فراهم کنند، چه برسد به اینکه به میزان کافی یا به دفعات مورد نیاز ارائه دهند. به عنوان یک کشور و به عنوان یک جهان، ما باید با هم همکاری کنیم تا هر کودک بهترین شروع ممکن را داشته باشد.
همچنین بخوانید: ۱۰ بیماری شایع کودکان و روشهای درمان آنها