بعد از پرسش «چرا کودکان شبادراری دارند؟»، رایجترین سؤال بعدی احتمالاً این است: «شبادراری چه زمانی متوقف میشود؟» والدین اغلب با سرزنش خودشان برای ندانستن راه پایان دادن به شبادراری، دچار استرس غیرضروری میشوند. با این حال، شبادراری بخشی طبیعی از رشد بسیاری از کودکان است و مانند فرزند شما، خانوادههای بیشماری هر ساله با این مسئله دستوپنجه نرم میکنند. پس نفس عمیق بکشید و بدانید که با تلاش برای درک بهتر شبادراری، بهترین کار را برای فرزندتان انجام میدهید!
چه زمانی کودکان شبادراری را متوقف میکنند؟
برای اکثر کودکان، شبادراری یا ادرار ناگهانی در خواب، طبیعی است و به مرور زمان خودبهخود برطرف میشود. حدود ۳۰٪ کودکان ۳ ساله و ۳٪ کودکان ۱۲ ساله شبادراری دارند؛ یعنی تقریباً ۱ کودک از ۶ کودک. سن توقف شبادراری در کودکان متفاوت است و به روند رشد بدنی هر کودک بستگی دارد، بنابراین پیشبینی زمان دقیق آن دشوار است. برای برخی، بدون هشدار یا روند مشخص پایان مییابد، اما برای برخی دیگر، روندی تدریجی طی ماهها یا سالها است و شامل شبهای خشک و دورههای بازگشت ادرار میشود.
بسیاری از کودکان تا سن ۵ سالگی خشک میشوند. ۷۲٪ کودکان تا سن ۱۱ سالگی شبادراری را ترک میکنند و ۹۹٪ تا سن ۱۵ سالگی. از آنجا که عوامل متعددی در شبادراری نقش دارند، معمولاً نمیتوان زمان پایان آن را دقیق مشخص کرد، اما پژوهشها نشان میدهند که اگر والدین خودشان در کودکی شبادراری داشتهاند، احتمالاً فرزندانشان نیز در سنی مشابه خشک میشوند.
چه کسانی تحت تأثیر شبادراری قرار میگیرند؟
شبادراری در پسران شایعتر از دختران است و تقریباً دو سوم کودکانی که شبادراری دارند پسر هستند. اگر یکی یا هر دو والد در کودکی شبادراری داشتهاند، احتمال ابتلای فرزندشان به شبادراری افزایش مییابد. اگر خودتان در کودکی این تجربه را داشتهاید، به اشتراک گذاشتن آن با فرزندتان میتواند منبع آرامش بزرگی باشد و روندی که کودک شما تجربه میکند را طبیعی جلوه دهد. حتی اگر خودتان تجربه نداشتید، همدلی داشته باشید. حمایت شما نقش مهمی در کاهش نگرانی و تقویت عزت نفس کودک دارد. به یاد داشته باشید که شبادراری تقصیر فرزند شما نیست و کودک ناراحت یا مضطرب انگیزه بیشتری برای ترک این عادت دارد.
چرا فرزندم شبها ادرار میکند؟ علل شبادراری چیست؟
دلایل متعددی وجود دارد، اما برخی از رایجترین عوامل شبادراری عبارتند از:
- ممکن است مثانه هنوز به اندازه کافی بزرگ نباشد تا ادرار تولیدشده در طول خواب را نگه دارد.
- مثانهها بهطور کامل رشد نکردهاند؛ مانند سایر بخشهای بدن، مثانه هم تا زمان بلوغ رشد میکند.
- اعصابی که رابطه مثانه و مغز را کنترل میکنند، ممکن است هنوز در حال شکلگیری اتصالات کلیدی باشند.
- این فاصله بین مثانه و مغز باعث میشود مغز سیگنال بگیرد که کودک باید بیدار شود و به دستشویی برود.
- مثانه کودک شما ممکن است سیگنالهای مغز برای ریلکس شدن و نگه داشتن ادرار تا بیدار شدن را دریافت نکند.
- این شکافهای ارتباطی به مرور بسته میشوند و در اکثر موارد، کودک شما شبها بهطور مداوم خشک میشود.
- خواب عمیق نیز میتواند باعث شود کودک پر بودن مثانه را احساس نکند؛ کودکان عمیقخواب ممکن است به موقع بیدار نشوند.
به جز موارد ناشی از مشکلات قابل درمان، پاسخ قطعی برای متوقف کردن شبادراری وجود ندارد. بیشتر کودکان بهطور طبیعی از این مرحله عبور میکنند، بنابراین نگران نباشید.
علل پزشکی شبادراری
علل احتمالی شبادراری شامل موارد زیر است:
- یبوست مزمن یا مکرر: علائمی مانند درد و زور زدن هنگام دستشویی، ناراحتی معده و تعداد دفعات کم دفع (کمتر از سه بار در هفته) میتواند باعث فشار روی مثانه و کاهش ظرفیت آن شود.
- عفونتهای ادراری (UTI): علائمی مثل درد هنگام ادرار، افزایش دفعات شبادراری و ادرار روزانه (در کودکی که معمولاً در روز خشک است) میتواند عامل شبادراری باشد.
- استرس عاطفی: تغییر خانه، مدرسه یا از دست دادن عزیز میتواند شبادراری را تحریک کند، اما معمولاً پس از برطرف شدن استرس حل میشود. در کودکانی که از کودکی شبادراری داشتهاند، مشکلات روانی معمولاً عامل اصلی نیست.
برای کمک به شبادراری، با پزشک اطفال یا اورولوژیست کودک مشورت کنید، بهویژه اگر فکر میکنید مشکل زمینهای وجود دارد.
چه کارهایی میتوانم برای شبادراری انجام دهم؟
اگر به دنبال راهی برای متوقف کردن شبادراری هستید، تنها نیستید. کودکان هم میخواهند بدانند چگونه دیگر ادرار نکردن در تختخواب را تجربه کنند. پاسخ سادهای وجود ندارد، اما میتوانید این اقدامات را انجام دهید:
- از کودک خود حمایت کنید. عزت نفس بسیاری از کودکان به توانایی خشک ماندن شبانهشان گره خورده است. هنگام وقوع حادثه بدون ناراحتی به آنها کمک کنید. کمی صبر و شکیبایی راه طولانیای طی میکند – در نهایت شما در این مسیر همراه هم هستید!
- اطمینان حاصل کنید که کودک شبکه حمایتی مناسبی در میان دوستان و خانواده دارد.
- استفاده از وسایل حمایتی شبادراری را فراهم کنید و درباره نحوه کمک آنها با کودک صحبت کنید.
- پزشک کودک خود را از شبادراری مطلع کنید و پیگیریهای لازم را انجام دهید، بهویژه اگر مشکل مداوم است.
- مهمترین نکته این است که شبادراری شایع است و جای نگرانی ندارد. همه کودکان متفاوت هستند و زمانبندی رشدشان متفاوت است. کودک شما زمانی شبادراری را ترک میکند که بدنش آماده باشد.
همچنین بخوانید: راهکارهای خواب برای کودکان